अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग केन्द्रिय कार्यालयले भैरहवा–लुम्बिनी–तौलिहवा सडकको गुणस्तर (प्राविधिक परीक्षण अध्ययन) छानविन सुरु गरेको छ । अख्तियारले इन्जिनियर सुदीप आचार्यको नेतृत्वमा चार सदस्यीय टोली सडकमा खटाएर सोमबारबाट छानविन थालेको हो ।

विश्व पर्यटन केन्द्र लुम्बिनीलाई सहज सडकमार्गले जोड्ने लक्षितसहित बनाइएको यो सडक ६ महिनामै ठाउँ–ठाउँमा भत्किएको छ, खाल्डैखाल्डा बनेको छ भने कतै दवेको छ । सडकको दूरावस्थाबारे पब्लिक कुरा डटकममा समाचार प्रकाशित भएको थियो । यसपछि अख्तियार टोलीले गुणस्तर जाँचका लागि सडकमा प्रयोग गरिएको सामग्री (मेट्रियल)को नमूना संकलन थालेको छ ।

नमूना संकलनमा खटिएका इन्जिनियर आचार्यले ४१ किलोमिटर सडक क्षेत्रको ठाउँ–ठाउँबाट नमूना लिएर काठमाडौंमा गुणस्तर जाँच गरिने बताए । ‘सडकको गुणस्तरबारे संचारमाध्यममा प्रश्न उठेपछि छानविन सुरु भएको हो’, उनले भने, ‘कम्तिमा ३०–४० ठाउँबाट नमूना लिन्छौं ।’

अख्तियारले ठेकेदार, परामर्शदाता, आयोजना कार्यालयलाई समेत स्थलगतरुपमै सँगै लिएर नमूना लिइरहेको हो । कम्तिमा पँच वर्ष टिकाउ हुने भनिएको यो सडकखण्ड भैरहवाको बुद्धचोकदेखि विमानस्थलसम्मको ३.८ किमि ६ लेन, विमानस्थलदेखि लुम्बिनीको पर्सा चोकसम्मको १४.५ किमि चार लेन र पर्साचोकदेखि तौलिहवासम्मको करिब २३ किमि दुई लेनको छ ।

सडक निर्माण भारतको ठेकेदार कम्पनी गावर कन्स्ट्रक्सन गुडगाव, हरियाणासँग २०७४ असार ८ मा ठेक्का सम्झौता भएको थियो । २०७६ पुस मसान्तसम्ममा सम्पन्न गर्ने गरी एसियाली विकास बैंकको ऋण सहयोगमा थालिएको यस आयोजनाको सुरुको ठेक्का रकम १ अर्ब ९३ करोड रुपैयाँ हो । पछि थप गरेर लागत २ अर्ब ८ करोडभन्दा बढी पुर्याइएको थियो ।

कुल लगानीमध्ये एसियाली विकास बैंकको ८४.५ प्रतिशत र बाँकी नेपाल सरकारको हो । निकै ढिला गरी सन् २०२० को डिसेम्बरमा निर्माण सकिएको सडक अहिले जताततै भत्किएको छ । भैरहवाको बुद्धचोकबाट गौतम बुद्ध विमानस्थलसम्मको ६ लेन क्षेत्र आस्फाल्ट (निश्चित तापक्रममा तताइएको गिट्टी, अलकत्रा बिछ्याएर तत्कालै पेल्ने) प्रविधिबाट र त्यहाँबाट तौलिहवासम्मको सडक डीभीएसटी सर्फेस ड्रेसिङ (अलकत्रा बिछ्याएर माथिबाट गिट्टी छरेर पेल्ने) प्रविधिबाट कालोपत्र गरिएको हो । तर, यहाँ प्रयोग गरिएका यी दुवै प्रविधि सफल भएनन् ।

छोटो समयमै सडक भत्किएपछि चौतर्फी आलोचना सुरु भएको छ । निर्माणधीन अवस्थामा आयोजना र परामर्शदाताले निरीक्षण तथा अनुगमन नगर्दा ठेकेदारले लापरबाही गरेको हो । जसले गर्दा सडक धुजाधुजा बनेको छ । ‘सडक निर्माणका क्रममा आयोजना र सरकारी पक्षबाट अनुगमन नै भएन । यसैको परिणाम सडकको अवस्था यस्तो भएको हो,’ सिद्धार्थनगर–४ का स्थानीय डिलबहादुर क्षत्रीले भने, ‘मिलेमतोमा सडक कमसल सामाग्री प्रयोग गरी बनाइएकाले कारबाहीको दायरामा ल्याउनुपर्छ ।’