कम्पनीको तत्कालको बजार मूल्यलाई पछिल्लो प्रति शेयर आम्दानीले भाग गर्दा आउने अनुपातलाई मूल्य–आम्दानी अर्थात पीई अनुपात भनिन्छ । यो अनुपात जति कम भयो, त्यति नै कम्पनीको शेयर लगानीका लागि आकर्षक बन्दै जान्छ । मूल्य आम्दानी अनुपात बढ्दै गएमा शेयरको मूल्य कुनै पनि बेला झर्नसक्ने जोखिम बढ्छ । कम्पनीको छनौट गर्दा यो अनुपातलाई मात्र हेरेर लगानीको निर्णय लिनु पनि हितकारी हुन्न । कम्पनीका अन्य पक्षजस्तो सुशासन, इक्विटीमा प्रतिफल आदि पनि हेर्न आवश्यक हुन्छ ।

पीई अनुपात कसरी निकाल्ने ? मूल्य आम्दानी अनुपात(पीई रेसियो) निकाल्ने सजिलो सूत्र यसप्रकार छ :-

प्रति शेयर बजार मूल्य
पीई अनुपात : ——————————

प्रति शेयर आम्दानी

उदाहरणका लागि नेपाल इन्भेष्टमेन्ट बैंकको प्रति शेयरको पछिल्लो बजार मूल्य १०६० रुपैयाँ छ । यो बैंकको आर्थिक वर्ष २०७२ ७३ (चौथो त्रैमास)को प्रति शेयर आम्दानी ३५.८२ रु. छ । यसको अर्थ अब इन्भेष्टमेन्ट बैंकको मूल्य आम्दानी अनुपात अर्थात पीई रेसियो निकाल्नुपर्दा माथिको सूत्र प्रयोग गर्दा यस्तो परिणाम निस्कन्छ :-

१०६० रु.

पीई रेसियो = ——————— = २९.५९ गुणा

३५.८२
पीई रेसियोले लगाानीकर्तालाई कुन शेयरमा लगानी गर्ने भन्ने कुराको संकेत गर्छ । पीई रेसियो विश्वमै धेरै प्रयोग हुने बित्तीय विश्लेषण मापन गर्ने एक सजिलो र वैज्ञानिक विधि पनि हो । यही सूत्रको आधारमा आर्थिक वर्ष ०७२/७३ को वार्षिक बित्तीय विवरणका आधारमा हालसम्म विवरण सार्वजनिक गरेका वाणिज्य बैंकहरुको मूल्य आम्दानी अनुपात निकालिएको छ । लगानीकर्ताहरुलाई यो रिपोर्टबाट कुन र कस्तो शेयरमा लगानी गर्दा उत्तम हुन्छ बुझ्न सहज हुनेछ। स्रोत:- bizshala.